Dolomity: wakacje w górach wpisanych na listę UNESCO
Le Corbusier określił smukłe i fantazyjne kształty Dolomitów „najpiękniejszą architekturą świata”. Zbocza tych gór mienią się wieloma kolorami, zmieniającymi się nieustannie w ciągu dnia. Finałowy spektakl przypada wieczorami. Wtedy nadchodzi czas na enrosadirę, kiedy Dolomity zaczynają świecić na różowo. Poznaj historię miejsca, w którym odbywa się jeden z najpiękniejszych spektakli przyrodniczych świata.
9 lipca 2026
Dzięki niezwykłemu pięknu, charakterystycznym krajobrazom i wyjątkowej budowie geologicznej Dolomity zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Przyrodniczego UNESCO. W regionie Trentino znajduje się 4 z 9 grup górskich objętych wpisem UNESCO, a należą do nich: Dolomity Brenta, Latemar-Catinaccio, Marmolada oraz Pale di San Martino. Jaka jest ich historia?
Opowieść zapisana w kamieniu
Współczesny wygląd Bladych Gór – jak często nazywa się Dolomity – jest efektem długiej i fascynującej historii geologicznej, która ma swój początek 280 milionów lat temu. W tamtym okresie obszar ten nie miał charakteru górskiego, lecz był równiną graniczącą z zatoką morza Tetydy. W permie równinę zalały płytkie i ciepłe wody, stanowiące siedlisko kolonii mikroorganizmów zdolnych do wiązania soli mineralnych oraz stabilizowania poszczególnych warstw osadów w swoich szkieletach. Od triasu głębokość morza zmieniała się wielokrotnie. Za każdym razem, gdy opadała, ogromne ilości mikroorganizmów inicjowały budowę potężnej rafy, przeciwdziałając zapadaniu się dna morskiego.
Wtedy nastąpił nowy etap: pod koniec kredy, około 65 milionów lat temu, Dolomity zaczęły wyłaniać się z morza na skutek stopniowego zbliżania się kontynentu afrykańskiego do europejskiego. Wielkie zlodowacenie czwartorzędowe, które pokryło je lodem 2 miliony lat temu, diametralnie zmieniło geomorfologię tych gór, a po ustąpieniu lodowców obszar był gotowy na przyjęcie pierwszych ludzkich osadników.
Ta historia geologiczna uczyniła z Dolomitów światowy punkt odniesienia dla nauk o Ziemi, w dużej mierze ze względu na łatwość, z jaką w tamtejszych skałach można odczytać ewolucję planety. Dzięki Dolomitom czytamy swoistą, gigantyczną księgę zapisaną w kamieniu.
Miejsca, które wywołują zachwyt
Dziś, tak samo jak w przeszłości, Dolomity poruszają wyobraźnię swoimi spektakularnymi formacjami terenu: gigantycznymi skalnymi urwiskami, które wznoszą się na wysokość nawet 1600 metrów ponad łagodnymi, pofalowanymi liniami alpejskich lasów i łąk, a także bogactwem barw, jakie skały te przybierają w ciągu dnia. Wędrówka po tych górach to doświadczenie wizualne i emocjonalne, które od setek lat zachwyca podróżników, alpinistów, pisarzy i malarzy. Swoje spotkania z pięknem Bladych Gór uwieczniali oni w pamiętnikach, opowiadaniach, szkicach i akwarelach.
Kup ubezpieczenie narciarskie lub turystyczne w dwie minuty >>>
Grupa Brenta: „Dżungla wież, iglic i śmiałych turni” – jak ujął to geograf z Trydentu, Cesare Battisti. Całkowicie odizolowana od pozostałych masywów Dolomitów i wchodząca w skład Parku Przyrodniczego Adamello-Brenta, grupa Brenta zajmuje powierzchnię 400 kilometrów kwadratowych. Główny grzbiet przecinają wyraźne przełęcze i szczerby, zwane lokalnie „bocche” lub „bocchette”. Dociera do nich sieć szlaków ubezpieczonych, które łączą naturalne półki skalne, tworząc słynną via ferratę „Via delle Bocchette”. Najwyższym punktem grupy jest Cima Brenta (3151 m n.p.m.), a najsłynniejszym szczytem strzelista iglica Campanile Basso.
Pale di San Martino: „Potężne grzbiety Sass Maor czy Cimon della Pala nigdy nie wyglądają tak cudownie, jak wtedy, gdy oglądane spośród rododendronów i ciemnych, strzelistych sosen, wyłaniają swoje różowe góry ponad łąkami”. Słowa angielskiego alpinisty Douglasa Williama Freshfielda, który w 1864 roku jako pierwszy dokonał trawersu grupy Pale di San Martino, oddają zachwyt dawnych odkrywców nad tę częścią Dolomitów. Widoki wciąż urzekają każdego, kto zdecyduje się na trekking. Najwyższym szczytem w grupie jest Pale Vezzana (3200 m n.p.m.).
Latemar-Catinaccio: Legenda głosi, że wieże Latemaru to lalki zamienione w kamień. Wieże i strzeliste iglice, wznoszące się między dolinami Val di Fiemme, Val di Fassa i Val d’Ega w Południowym Tyrolu fascynują geologów próbujących rozwikłać tajemnicę powstania tych gór. Bajkową atmosferę można w pełni poczuć po wejściu do rozległego amfiteatru skalnego, który otwiera się podczas podejścia z Val di Fiemme, przełęczy Passo Feudo lub z Valsorda.
Marmolada: Marmolada to „królowa” otoczona licznymi dwórkami. Od północy, ponad zbiornikiem zaporowym Fedaia, jej szczyt pokrywa biały lodowiec (choć znajduje się on w silnym regresie), natomiast od południa, nad doliną Val Ombretta, ciągnie się na przestrzeni 5 kilometrów zawrotna, licząca 1000 metrów wysokości pionowa ściana skalna. Filar Punta Penia, najbardziej wysunięty na zachód i zarazem najwyższy wierzchołek Marmolady (3343 m n.p.m.), jest doskonale widoczny z doliny Val Contrin.
Poznaj więcej niezwykłych historii o Dolomitach.
Trentino: szlakiem I wojny światowej
20 fortec, 19 muzeów poświęconych Wielkiej Wojnie oraz setki kilometrów dróg jucznych i umocnień – Trydent (Trentino) pozwala na odkrywanie niezwykłego dziedzictwa historycznego, które stanowi cenny symbol pamięci oraz potwierdzenie tego, jak ważny jest pokój.
Minęło już ponad sto lat od zakończenia I wojny światowej – wydarzenia, które zmieniło historię Europy i na stałe wpisało się w dzieje Trydentu, wciągniętego w konflikt już w 1914 roku jako prowincja Austro-Węgier. W latach 1915–1918 ten przygraniczny region stał się polem bitwy. Front przecinał doliny i alpejskie szczyty, będąc areną nieustannych zmagań żołnierzy również z siłami natury.
22 lipca 2026
Czytaj więcej »
Poczuj alpejski puls w regionie Innsbrucka
Niezależnie od tego, czy chodzi o bajeczne krajobrazy, kulinarne przyjemności czy idealne miejsca do zdjęć, region Innsbrucka doskonale potrafi przyciągać uwagę. To właśnie tutaj wysokogórskie pejzaże i czysta przyjemność zawsze idą ze sobą w parze: tam, gdzie spotykają się rozległe panoramy, alpejskie schroniska i naturalne perełki, powstają niezliczone chwile, które pozostają we wspomnieniach na długo. Oto trzy propozycje wyjątkowych atrakcji wizualnych w okolicach stolicy Tyrolu.
15 lipca 2026
Czytaj więcej »
Z Maso Corto na Lazaun, pieszo, tam gdzie zimą jeżdżę na nartach
Na polskim rynku Maso Corto kojarzy się niemal wyłącznie z zimą: z Alpin Arena Senales, ośrodkiem narciarskim na końcu doliny Val Senales, który dzięki terenom sięgającym lodowca jest jednym z najdłużej czynnych ośrodków we Włoszech, a sezon zaczyna już we wrześniu. To ta sama okolica, w której w 1991 roku znaleziono Ötziego, słynnego Człowieka Lodu sprzed ponad pięciu tysięcy lat, odkrytego na pobliskim lodowcu przy granicy z Austrią. Sam też poznałem to miejsce od strony narciarskiej. Ale wracam tu regularnie także latem, i to nie z sentymentu. Dla kogoś, kto szuka aktywnego wypoczynku w górach, a nie tylko widoków z tarasu, ta dolina ma do zaoferowania coś, czego zimą po prostu nie widać spod śniegu: prehistoryczne ślady na szlakach, wysokogórskie torfowisko, świstaki i krajobraz ukształtowany przez lodowiec, który latem można oglądać krok po kroku, bez tłumów na szlakach.
14 lipca 2026
Czytaj więcej »
Tyrol na lato - poznaj 10 atrakcji, dzięki którym odkryjesz region
Tyrol – alpejski region w Austrii, to miejsce, które trudno zamknąć w jednym obrazie. Raz zachwyca widokiem z lotu ptaka, innym razem spo-kojem jeziora albo klimatem górskiego schroniska. To region, w którym natura, aktywność, kultura i lokalne smaki przenikają się na każdym kroku, tworząc niezwykle różnorodną ofertę atrakcji – od adrenaliny po relaks. Doświadcz 10 najlepszych atrakcji w Tyrolu i ciesz się wspania-łym letnim urlopem, podczas którego przeżyjesz najlepszą przygodę swo-jego życia!
10 lipca 2026
Czytaj więcej »
Jesolo – 5 pomysłów na rodzinne wakacje nad Adriatykiem
Położone zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od Wenecji Jesolo nazywane jest „City Beach” – miastem plaży. Trudno się temu dziwić. Ponad 15 kilometrów szerokiego, piaszczystego wybrzeża, łagodne zejście do morza, liczne atrakcje dla rodzin i wakacyjna atmosfera sprawiają, że każdego lata przyjeżdżają tu turyści z całej Europy.
9 lipca 2026
Czytaj więcej »
Rowerowe Trentino: od rodzinnych tras po podjazdy Giro d’Italia
Trentino to prawdziwy raj dla rowerzystów. Dostępne są tu zarówno łatwe, rekreacyjne trasy wijące się u podnóży malowniczych szczytów, jak i wymagające szlaki stworzone z myślą o poszukiwaczach wyzwań. Na rowerzystów czekają też dziesiątki kilometrów tras do kolarstwa cross-country i enduro oraz osiem parków rowerowych do downhillu. W 2031 roku to właśnie Trentino ugości zawodników Super Mistrzostw Świata w Kolarstwie UCI.
28 czerwca 2026
Czytaj więcej »
Open Mountain Month w Tatrach – dwa dni z Helly Hansen
Przez dwa dni miałem okazję uczestniczyć w polskiej edycji wydarzenia Open Mountain Month, organizowanego przez markę Helly Hansen w Zakopanem. Było to spotkanie, które połączyło rozmowy z ekspertami, praktyczne warsztaty oraz całodzienną wędrówkę po tatrzańskich szlakach. Dla mnie była to również doskonała okazja, aby w naturalnych, górskich warunkach sprawdzić odzież tej norweskiej marki i przekonać się, jak radzi sobie podczas intensywnego wysiłku.
21 czerwca 2026
Czytaj więcej »
Rześkie lato w Trentino: wakacje między górami a jeziorami
Zmęczeni letnimi upałami, coraz częściej szukamy miejsc, które dzięki przyjemnym temperaturom pozwalają w pełni cieszyć się wypoczynkiem. Położony między Dolomitami a Jeziorem Garda region Trentino słynie z orzeźwiającej bryzy, która owiewa góry i doliny. To tutaj od razu po trekkingu możemy zanurzyć się w jednym z niemal 300 alpejskich jezior. Innymi słowy, ruszajmy na „coolcation”!
17 czerwca 2026
Czytaj więcej »