Trentino: szlakiem I wojny światowej
20 fortec, 19 muzeów poświęconych Wielkiej Wojnie oraz setki kilometrów dróg jucznych i umocnień – Trydent (Trentino) pozwala na odkrywanie niezwykłego dziedzictwa historycznego, które stanowi cenny symbol pamięci oraz potwierdzenie tego, jak ważny jest pokój.
Minęło już ponad sto lat od zakończenia I wojny światowej – wydarzenia, które zmieniło historię Europy i na stałe wpisało się w dzieje Trydentu, wciągniętego w konflikt już w 1914 roku jako prowincja Austro-Węgier. W latach 1915–1918 ten przygraniczny region stał się polem bitwy. Front przecinał doliny i alpejskie szczyty, będąc areną nieustannych zmagań żołnierzy również z siłami natury.
22 lipca 2026
Trydent przepracował ten dramatyczny okres, stając się ośrodkiem dialogu, nie rezygnując przy tym nigdy z obowiązku pamięci. Dzięki sieci 19 muzeów, 20 austro-węgierskich fortów, kilometrom okopów, chodników komunikacyjnych, tuneli i innych obiektów inżynierii wojskowej, które w niezwykle sugestywny sposób przybliżają wydarzenia sprzed wieku, region ten można dziś uznać za jeden wielki „Park Pamięci”.
Wędrówki Szlakiem Pokoju
Szlak Pokoju to trasa o długości ponad 520 km, która łączy miejsca i wspomnienia o Wielkiej Wojnie na froncie trydenckim – od przełęczy Tonale aż po masyw Marmolady. Pokonanie pieszo całego szlaku zajmuje około miesiąca, jednak wędrowcy mogą wybrać jednodniowe etapy lub kilkudniowe trekkingi z noclegami w licznych schroniskach górskich, decydując się na warianty tras w dolinach lub w partiach wysokogórskich. Większość odcinków tej trasy można pokonać również na rowerze górskim.
Kup ubezpieczenie narciarskie lub turystyczne w dwie minuty >>>
Idąc z przełęczy Tonale, mija się miejsca związane z Białą Wojną (walkami między Włochami a Austro-Węgrami odbywającymi się w wysokich partiach Alp). Po dotarciu do Rovereto można odwiedzić tamtejsze miejsca pamięci: Muzeum Wojny (Museo della Guerra), Dzwon Poległych (Campana dei caduti) oraz Mauzoleum Castel Dante (Sacrario di Castel Dante). Finałowe etapy szlaku wiodą przez najbardziej zapierające dech w piersiach i ważne historycznie krajobrazy Dolomitów: przełęcz Rolle, Paneveggio, przełęcz San Pellegrino, grzbiet Cresta di Costabella i dolinę Val Contrin. Po przekroczeniu przełęczy Forcella Marmolada Szlak Pokoju kończy się na przełęczy Passo Fedaia.
Na Szlaku Fortów
Wzdłuż Szlaku Pokoju wznosi się 20 austro-węgierskich fortec, które wpisały się w kulturowy i geograficzny krajobraz tego regionu, tworząc trydencki Szlak Fortów. Ich monumentalne bryły świadczą o roli, jaką Trydent odegrał w konflikcie, a różnorodność architektoniczna oraz odmienne typy konstrukcji i użytych materiałów ukazują rozwój inżynierii wojskowej, wymuszony przez coraz potężniejszą broń palną. Najlepiej zachowane fortyfikacje stały się w ostatnich latach przedmiotem projektów rewitalizacji i rekonstrukcji. Oto obiekty szczególnie warte odwiedzenia:
-
kilka kilometrów od Rovereto, w dolinie Vallarsa, wznosi się Fort Pozzacchio, w całości wykuty w skale masywu górskiego;
-
w dolinie Valsugana, w Levico Terme, na wzgórzu górującym nad jeziorem położony jest Fort delle Benne;
-
w dolinie Valle del Chiese, w zachodnim Trydencie, można zwiedzić Fort Corno, wchodzący w skład umocnień Lardaro;
-
fortyfikacja Tagliata superiore di Civezzano znajduje się kilka kilometrów od Trydentu;
-
Fort Luserna leży tuż ponad cymbryjską enklawą językową o tej samej nazwie.
Jakie miejsca również warto odwiedzić?
Osoby o dobrej kondycji fizycznej mogą wejść do stanowisk bojowych Punta Linke w grupie Cevedale, położonych na wysokości 3632 m n.p.m. W tym najwyżej usytuowanym miejscu pamięci po Wielkiej Wojnie w Europie odrestaurowano i udostępniono zwiedzającym znajdującą się w tunelu stację austriackiej kolei linowej.
W rejonie jeziora Garda szczególnie interesująca jest wędrówka do umocnień na Monte Brione. Spektakularny jest również widok z Monte Altissimo, którego szczyt i górne zbocza przecinają okopy oraz stanowiska strzeleckie.
W dolinie Val di Gresta, na wzgórzach Nagià-Grom i Monte Creino, znajdują się dwa znakomite przykłady obozów warownych z systemami okopów, które zostały starannie odrestaurowane.
W Rovereto, stolicy regionu Vallagarina, znajduje się wspomniany wcześniej Dzwon Pamięci „Maria Dolens” – odlany w 1925 roku z brązu pochodzącego z armat. Każdego wieczoru, stu uderzeniami, upamiętnia on poległych we wszystkich wojnach.
W paśmie górskim Lagorai odrestaurowano i udostępniono zwiedzającym okopy oraz pozostałości koszar. W stolicy prowincji, Trydencie, można natomiast zwiedzić Fort Cadine Bus de Vela, a także liczne stanowiska i obwarowania na głównych wzgórzach wokół miasta. Warto również odwiedzić nową wystawę w Narodowym Muzeum Historycznym Wojsk Alpejskich (Museo Nazionale Storico degli Alpini) na wzgórzu Doss Trento.
Więcej informacji o miejscach w Trentino związanych z Wielką Wojną znajdziesz TU.
O regionie Trentino
Malownicze Trentino położone jest w północno-wschodnich Włoszech, w sercu włoskich Alp, pomiędzy jeziorem Garda a Dolomitami. Znajduje się w niewielkiej odległości od tętniących życiem miast – Werony, Wenecji i Mediolanu. Region słynie z niezwykłych górskich krajobrazów, zielonych dolin i jezior – jest ich tu aż 297. Dzięki temu region stanowi idealny kierunek dla miłośników aktywnego wypoczynku przez cały rok.
Poczuj alpejski puls w regionie Innsbrucka
Niezależnie od tego, czy chodzi o bajeczne krajobrazy, kulinarne przyjemności czy idealne miejsca do zdjęć, region Innsbrucka doskonale potrafi przyciągać uwagę. To właśnie tutaj wysokogórskie pejzaże i czysta przyjemność zawsze idą ze sobą w parze: tam, gdzie spotykają się rozległe panoramy, alpejskie schroniska i naturalne perełki, powstają niezliczone chwile, które pozostają we wspomnieniach na długo. Oto trzy propozycje wyjątkowych atrakcji wizualnych w okolicach stolicy Tyrolu.
15 lipca 2026
Czytaj więcej »
Z Maso Corto na Lazaun, pieszo, tam gdzie zimą jeżdżę na nartach
Na polskim rynku Maso Corto kojarzy się niemal wyłącznie z zimą: z Alpin Arena Senales, ośrodkiem narciarskim na końcu doliny Val Senales, który dzięki terenom sięgającym lodowca jest jednym z najdłużej czynnych ośrodków we Włoszech, a sezon zaczyna już we wrześniu. To ta sama okolica, w której w 1991 roku znaleziono Ötziego, słynnego Człowieka Lodu sprzed ponad pięciu tysięcy lat, odkrytego na pobliskim lodowcu przy granicy z Austrią. Sam też poznałem to miejsce od strony narciarskiej. Ale wracam tu regularnie także latem, i to nie z sentymentu. Dla kogoś, kto szuka aktywnego wypoczynku w górach, a nie tylko widoków z tarasu, ta dolina ma do zaoferowania coś, czego zimą po prostu nie widać spod śniegu: prehistoryczne ślady na szlakach, wysokogórskie torfowisko, świstaki i krajobraz ukształtowany przez lodowiec, który latem można oglądać krok po kroku, bez tłumów na szlakach.
14 lipca 2026
Czytaj więcej »
Tyrol na lato - poznaj 10 atrakcji, dzięki którym odkryjesz region
Tyrol – alpejski region w Austrii, to miejsce, które trudno zamknąć w jednym obrazie. Raz zachwyca widokiem z lotu ptaka, innym razem spo-kojem jeziora albo klimatem górskiego schroniska. To region, w którym natura, aktywność, kultura i lokalne smaki przenikają się na każdym kroku, tworząc niezwykle różnorodną ofertę atrakcji – od adrenaliny po relaks. Doświadcz 10 najlepszych atrakcji w Tyrolu i ciesz się wspania-łym letnim urlopem, podczas którego przeżyjesz najlepszą przygodę swo-jego życia!
10 lipca 2026
Czytaj więcej »
Jesolo – 5 pomysłów na rodzinne wakacje nad Adriatykiem
Położone zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od Wenecji Jesolo nazywane jest „City Beach” – miastem plaży. Trudno się temu dziwić. Ponad 15 kilometrów szerokiego, piaszczystego wybrzeża, łagodne zejście do morza, liczne atrakcje dla rodzin i wakacyjna atmosfera sprawiają, że każdego lata przyjeżdżają tu turyści z całej Europy.
9 lipca 2026
Czytaj więcej »
Dolomity: wakacje w górach wpisanych na listę UNESCO
Le Corbusier określił smukłe i fantazyjne kształty Dolomitów „najpiękniejszą architekturą świata”. Zbocza tych gór mienią się wieloma kolorami, zmieniającymi się nieustannie w ciągu dnia. Finałowy spektakl przypada wieczorami. Wtedy nadchodzi czas na enrosadirę, kiedy Dolomity zaczynają świecić na różowo. Poznaj historię miejsca, w którym odbywa się jeden z najpiękniejszych spektakli przyrodniczych świata.
9 lipca 2026
Czytaj więcej »
Rowerowe Trentino: od rodzinnych tras po podjazdy Giro d’Italia
Trentino to prawdziwy raj dla rowerzystów. Dostępne są tu zarówno łatwe, rekreacyjne trasy wijące się u podnóży malowniczych szczytów, jak i wymagające szlaki stworzone z myślą o poszukiwaczach wyzwań. Na rowerzystów czekają też dziesiątki kilometrów tras do kolarstwa cross-country i enduro oraz osiem parków rowerowych do downhillu. W 2031 roku to właśnie Trentino ugości zawodników Super Mistrzostw Świata w Kolarstwie UCI.
28 czerwca 2026
Czytaj więcej »
Open Mountain Month w Tatrach – dwa dni z Helly Hansen
Przez dwa dni miałem okazję uczestniczyć w polskiej edycji wydarzenia Open Mountain Month, organizowanego przez markę Helly Hansen w Zakopanem. Było to spotkanie, które połączyło rozmowy z ekspertami, praktyczne warsztaty oraz całodzienną wędrówkę po tatrzańskich szlakach. Dla mnie była to również doskonała okazja, aby w naturalnych, górskich warunkach sprawdzić odzież tej norweskiej marki i przekonać się, jak radzi sobie podczas intensywnego wysiłku.
21 czerwca 2026
Czytaj więcej »
Rześkie lato w Trentino: wakacje między górami a jeziorami
Zmęczeni letnimi upałami, coraz częściej szukamy miejsc, które dzięki przyjemnym temperaturom pozwalają w pełni cieszyć się wypoczynkiem. Położony między Dolomitami a Jeziorem Garda region Trentino słynie z orzeźwiającej bryzy, która owiewa góry i doliny. To tutaj od razu po trekkingu możemy zanurzyć się w jednym z niemal 300 alpejskich jezior. Innymi słowy, ruszajmy na „coolcation”!
17 czerwca 2026
Czytaj więcej »